PLATFORM WOONSTARTERS EDITIE 02 | DECEMBER 2019


Voorwoord

Door Jan Willem van Beek,

directeur van SVn

Alweer de tweede editie van Platform Woonstarters. Ditmaal een prachtig nummer bijna volledig gewijd aan starters en huren. Terecht dat op het platform ook de huurmarkt goed belicht wordt. Die markt is voor starters immers minstens zo belangrijk als de koopwoningmarkt.


Ikzelf ben uit de tijd van ‘geen woning, geen kroning’. Toen was er woningnood in de steden en die is er nog steeds. Je zal vandaag de dag maar een jonge verpleegkundige, leraar of politieagent zijn in de grote stad en je eerste woning zoeken. Dat is inmiddels onmogelijk in zowel de huur- als koopsector. Zou dit een factor kunnen zijn die zorgt voor tekorten in de publieke sector in de steden? En als dit zo is, hoe groot is dan de economische schade? Vroeger had je verlichte ondernemers die woningen bouwden of kochten voor hun personeel. Er zijn grote bedrijven die dat nog steeds doen, maar dan vooral voor expats. Huisvesting is een factor om jong talent aan te trekken. Zou het niet lonen om voor medewerkers bijvoorbeeld in de publieke sector woningen te laten bouwen in plaats van dure ZZP’ers in te huren? Gewoon wat geldstromen mengen en een kosten-batenanalyse maken. Of we gebruiken de verhuurderheffing om corporaties te laten investeren in woningen voor deze doelgroep: win-win. Kan iemand me dat eens voorrekenen? Gewoon als denkoefening.


Er is meer creativiteit nodig, maar het is ook tijd voor keuzes maken. Het gaat immers echt niet goed met de starter op de woningmarkt. Alleenstaanden met een modaal inkomen kunnen geen huis meer kopen, maar alleenstaanden met een modaal inkomen of iets meer komen na een recent kabinetsbesluit ook niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning. Dit terwijl 80 procent van de woningzoekenden alleenstaand is. Ouderen, maar ook starters worden door de maatregel getroffen. Aedes en de Woonbond luiden terecht de noodklok. Interessant is daarom het artikel van woonstichting De Key, die het roer ten behoeve van starters volledig omgooit. Natuurlijk zijn niet alle (gewone) huurders van De Key blij met deze nieuwe koers, maar er ligt wel een goed onderbouwd verhaal. Voor keuzes is durf nodig. Landelijk en lokaal.


Degenen die je in ieder geval geen creativiteit kunt ontzeggen, zijn starters zelf (en hun ouders). Neem hotel mama, woningdelen, tiny houses, flexibele woningbouw, en CPO- en transformatieprojecten. Jongeren willen best samen een huis delen, maar er zijn ook ouderen die woonruimte beschikbaar stellen om enerzijds een hoger inkomen te hebben en anderzijds ‘iemand in de buurt te hebben’. Meer hierover in het artikel Statiegeld op Jeugd, een pilotproject in Son en Breugel. Het zou mooi zijn als we de vierkante meters woonoppervlakte die we in Nederland hebben beter gaan benutten. Belemmerende of ingewikkelde regels moeten we schrappen. Vier jonge starters uit Utrecht vertellen hoe die regels zorgden dat ze uiteindelijk uit Utrecht vertrokken. Geen kans in de stad.


Net zo interessant vind ik het verhaal van Mark de Vries over de woning die hij geërfd heeft en nu verhuurt. Helaas niet aan een starter, maar met een goede reden. Mark is geen louche pandjesbaas, maar een ZZP’er die op deze manier voor zijn pensioen spaart. Hij heeft geen vertrouwen in een pensioenakkoord of pensioenspaarregeling. Wel in vastgoed. En Mark is niet de enige. Het Kadaster bracht de ontwikkeling van het zogenoemde buy to let recentelijk in beeld. We kennen natuurlijk allemaal de misstanden van grote vastgoedbezitters die huurders uitmelken, panden verhuren via Airbnb of simpelweg speculatief leeg laten staan. Maar er is ook een andere (veel grotere) groep investeerders. Misstanden moet je aanpakken, maar niet alle commerciële verhuurders zijn daarom slecht. Investeringen van beleggers in (midden)huurwoningen zijn zeer belangrijk voor starters. Zeker voor jonge starters die in deze fase van hun leven flexibel willen en soms moeten zijn.


Ook uit deze editie van Platform Woonstarters blijkt weer dat het startersvraagstuk een veelkoppig probleem is. Daarvoor is niet één oplossing nodig, maar meerdere. Waarbij we moeten opletten dat tijdelijke oplossingen geen oplossing bieden voor een structureel probleem. Misschien wordt het tijd voor starters om een plekje te zoeken in de overvolle Malieveld-agenda?


Delen mag, graag zelfs!