GASTBLOG


Woningmarkt voor starters op slot door studieschuld

Een bijdrage van Semih Eski,

voorzitter van CNV Jongeren

Het zal niemand ontgaan zijn. De kranten staan er vol mee. Er is een schreeuwend tekort aan woningen en de verwachting is dat het tekort op korte termijn niet zal worden ingelopen. Vooral jonge starters hebben last van dit maatschappelijke probleem vanwege hun achterstandspositie op de huizenmarkt in vergelijking met doorstromers en beleggers.


Behalve een tekort aan woningen, hoge prijzen en de aanscherping van hypotheekeisen zijn er meer oorzaken waarom jonge starters het moeilijk hebben op de koopwoningmarkt. De onzekere positie op de arbeidsmarkt door tijdelijke arbeidscontracten en – niet onbelangrijk – het nieuwe stelsel van studiefinanciering vormen een groot obstakel voor hun toetreding. Vooral dit laatste zorgt bij jongeren voor een extra ongelijk speelveld op de markt.


Door de invoering van het sociaal leenstelsel – sinds 1 september 2015 van kracht – lenen jongeren steeds vaker en meer om hun studie te bekostigen. Ze bouwen hierdoor vroeg in hun leven hoge schulden op, nog voordat ze de arbeids- en koopwoningmarkt betreden. Het Centraal Planbureau stelt in een prognose dat de studieschuld van een jongere met het nieuwe stelsel stijgt naar 21.000 euro. Een studieschuld wordt, net als andere financiële verplichtingen, meegenomen bij het vaststellen van de maximale maandelijkse hypotheeklasten van een huishouden. Dit betekent dat deze schuld het maximaal te lenen hypotheekbedrag aanzienlijk verlaagt.


Al is de wegingsfactor van studieleningen in het nieuwe systeem lager dan in het oude systeem (op dit moment 0,45%), het blijft een feit dat jongeren financieel beperkt worden. Daarnaast schrijven de huidige regels voor dat bij het bepalen van het maximaal te lenen bedrag rekening gehouden moet worden met de oorspronkelijke studieschuld, in plaats van de actuele. Dat kan in de praktijk voor een jonge starter een groot verschil maken tussen het nét wel of nét niet krijgen van een hypotheek.


Om de koopwoningmarkt weer in beweging te krijgen en starters perspectief te bieden op woningbezit moeten we ons niet alleen focussen op de lange termijn (meer woningen bouwen), maar ook op de korte termijn (regelgeving aanpassen). De studieschuld zorgt dat de woningmarkt voor veel starters op slot zit en blijft dat de komende periode ook doen bij ongewijzigd beleid. Het is daarom op de korte termijn hard nodig om de regels verantwoord te versoepelen, zodat jongeren makkelijker en beter toegang krijgen tot de koopwoningmarkt.


Kortom: meer starterswoningen bouwen, rekenen met de actuele studieschuld en het afschaffen van de overdrachtsbelasting voor starters zijn belangrijke oplossingen voor het startersprobleem op de koopwoningmarkt waarvoor we bij CNV Jongeren pleiten.


Delen mag, graag zelfs!